این شعاری است که از سوی UNWTOدر روز 27سپتامبر (روز جهانی گردشگری) برای سال 2007در نظر گرفته شده است.این مساله نشان دهنده تغییر این الگو در سطح بین المللی نیز هست.

از سال 1980تا کنون، روز 27سپتامبر روز جهانی گردشگری نام دارد. این روز فرصتی فراهم می کند تا از اقصی نقاط جهان دست اندرکاران صنعت جهانگردی گرد هم آیند و این روز را گرامی دارند. در این روز از سوی دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی شعاری اعلام می شود که کشورهای عضو بر اساس آن هدف و سیاست های خود را برای سال آینده مشخص کرده و براساس آن برنامه خود را تدوین و اجرا ء می کنند. بررسی جایگاه زنان در حوزه گردشگری از دو جهت قابل بررسی است: در ابتدا زنان بعنوان میزبان در صنعت گردشگری و دیگری زنان به عنوان گردشگر.

در مقاله ای با عنوان زنان پشت درهای بسته صنعت گردشگری (شماره812،پنجشنبه،31مرداد،1387 در روزنامه سرمایه به قلم دلبر توکلی)؛ شعله جلیلی یکی از راهنمایان تور با تاکید براینکه طی یک سال گذشته اقدامی برای گسترش فعالیت زنان درحوزه گردشگری انجام نشده است گفت: «از آنجایی که به آموزش بسیار اهمیت می دهم و برایم در اولویت است همیشه سخنم را از این بخش شروع می کنم چرا که فکر می کنم اگر آموزش صحیح وجود نداشته باشد نمی توان به جامعه ای بالنده دست یافت اما متاسفانه باوجود آنکه از سوی سازمان جهانی جهانگردی، سال 2007 به نام زنان در این حوزه نامگذاری شد با آنکه همه مدارک مورد نیاز برای تاسیس آموزشگاه گردشگری را داشتم پس از 9 ماه رفت وآمد با تقاضای من موافقت نشد.»
این راهنمای تور درادامه خاطرنشان کرد: «پاسخ صحیحی در این خصوص نگرفتم اما آنچه بدیهی است، بسیاری از دست اندرکاران بخش گردشگری کشورمان با فعالیت زنان در این حوزه موافقت چندانی ندارند به طوری که تا به حال بسیار دیده ام دفاتر خدمات مسافرتی را که در عین نیازمندی به راهنما در سفرها ترجیح دادند از راهنمای مرد استفاده کنند. هیچ وقت نفهمیدم که این مدیران چگونه فکر می کنند ما هم چون مردان راهنما درس خواندیم. در این جامعه بزرگ شدیم و با مختصات و فرهنگ کشورمان آشنا هستیم.»

در ادامه این مقاله یکی دیگر از محدودیت زنان راهنمای تور را در مقایسه با مردان راهنمای تور در امکان مردان از بازدید از اماکن و در نتیجه کسب تجربه بیشتر است که در مقابل زنان به علت آسیب پذیری به راحتی نمی توانند به هر مکان و یا هر وسیله ای سفر کنند. از سوی دیگر با اشاره به این که زنان نقش کلیدی و مهمی در توسعه صنعت گردشگری ایفاء می کنند. و حتی برخی از بزرگترین هتل های جهان با مدیریت زنان اداره می شود. نمونه بارز این اپر گذاری در کشور ما در شهرهای شمالی مشهود است. زنان اغلب قسمتی از خانه یا اتاقی را به مسافران اجاره می دهند که با سیاستگذاری و برنامه ریزی و همچنین با مدیریت درست در این بخش می توان این زنان شهرهای شمالی را سازمان داد. از نیروی آنها بهترین میزان استفاده را کرد،بهره بری را بالا بر و آسیب های ناشی از اقامت عده ای ناشناس در خانه زنان جلوگیری کرد. استفاده از این ظرفیت ها نیاز به نگاه دقیق و مدیریت مناسب دارد.

نقش زنان به عنوان میزبان به همین جا ختم نمی شود، بسیاری از کشورهای جنوب شرق آسیا،در دیگر مناطق توسعه گردشگری را در سوءاستفاده جنسی از زنان بنا کردند. که با توجه به فرهنگ ما می توان با مدیریت کارا از این قبیل ناهنجاری ها که با عرف و سنن ما متعارض است جلوگیری کرد و همچنین از زیرزمینی شدن این قبیل مسائل.

همچنین در نقش زنان در توسعه اقتصادی صنعت توریسم قابل بررسی است. چون اغلب زنان به کارهای دستی چون گلیم بافی،حصیر بافی،سوزن دوزی و یا صنایع دستی بومی هر منطقه می پردازند که فروش آنها درآمد قابل توجهی برای جامعه میزبان به ارمغان می آورد. برای مثال در هنگام ورود به روستای ابیانه زنان بسیاری در هر کوچه هستند که با فروش صنایع دستی خود، از سرکه و لواشک تا نقره و لباس های محلی و...به کسب درآمد می پردازند. در روستای ماسوله نیز زنان پاپوش ها و عروسک های را که خود بافته اند را برای فروش عرضه می کنند. این مساله نشان دهنده نقش زنان در این عرصه است.

همچنین در مقاله ای با عنوان کوله بار زنانه ای که سنگین است . در سایت آفتاب به نقش و حضور پر رنگ مشارکت زنان روستایی در پروژه های توریستی و حفاظت از محیط طبیعی می پردازد و از توانایی های ویژه آنان برای حفاظت از گونه ای لاک پشت دریایی به نام لاک پشت پوزه عقابی مطرح می کند. توجه به این قبیل تجربه ها به ما در این زمینه کمک خواهد کرد.

یکی دیگر از مسائل پر اهمیت در این حوزه مساله امنیت در گردشگری است که باید پایه آن را در امنیت روانی زنان جستجو کنیم با توجه به عرف و محدودیت های عرفی به لحاظ عرفی سفر یک زن به تنهایی مثبت تلقی نمی شود و از لحظه تصمیم به سفر ممکن است مخلفت خانواده را به همراه داشته باشد و حتی از عمل به این تصمیم ممانعت به عمل آید و حتی در حین صفر با نگاه نامناسب و تعدی به هر صورتی از آن مواجه شود. این نگرانی در اغلب سفرهای زنان با آنان همراه است شاید باعث شود که به بسیاری از شهرها که عرفی ترند اصلا نتوانند سفر کنند. به راستی در گردشگری داخلی به نوعی از ورود زنان لوگیری می شود.چون هیچ مردی هنگام سفر و اقامت در هتل ابتدا به اماکن نمی رود اما زنان هنگام ایرانگردی ابتدا باید آدرس اماکن هر شهری را داشته باشند.

در مقاله ای با عنوان بررسی نقش امنیت در توسعه گردشگری در سایت آفتاب امنیت را شاخص ترین عامل گسترش گردشگری معرفی می کند.در گردشگری زنان اهمیت این عامل دو چندان می شود.

یکی از مسائل قابل توجه در جامعه ما این است که گاهی عرف و قانون عامیانه نا نوشته بسیار برنده تر و غیرقابل انعطاف تر از قانو مکتوب و نوشته شده است. در سال های اخیر تلاش های بسیاری در تسهیل سفر بانوان انجام گرفته است اما عرف و تعبیرهای مختلف از قانون شاید هنوز مانعی بزرگ بر سر راه اجرای درست آن است، شاید برای این است که شعار سال 2007 روز جهانی جهانگردی جایی برای خود پیدا نکرد، محرمیت ها و نگاه های عرفی در این زمینه بسیار قابل توجه است.

گزارشی با عنوان: نگاهی به شرایط اقامت زنان در هتل ها که ابتدایی ترین مانع سفر راحت و بی دغدغه زنان است را بررسی کرده است؛در این گزارش آمده:

شعار سال گذشته‌ی روز جهانی جهانگردی درباره‌ی ایجادشرایط برای زنان در حوزه‌ی گردشگری بود. اکنون که یک سال از طرح آن شعار می‌گذرد، گردشگری در ایران چقدر درها را روی زنان توانسته است بگشاید؟

در ایران، زنان برای اقامت در برخی هتل‌ها مشکل دارند و حضور آن‌ها در هتل به‌صورت انفرادی به اداره‌ی اماکن نیروی انتظامی گزارش داده می‌شود.

در این‌باره، رییس جامعه‌ی هتل‌داران ایران به ایسنا، گفت: طبق نامه‌ای که ازسوی اداره‌ی امکان نیروی انتظامی به تمام هتل‌ها ابلاغ شده است، اگر خانمی مدارک شناسایی با خود داشته باشد، هیچ مانعی برای اقامت او در هتل وجود ندارد و به اداره‌ی اماکن نیز اطلاع داده نمی‌شود؛ اما اگر خانمی بدون داشتن مدارک شناسایی به هتل مراجعه کرد، هتل‌دار باید پس از پذیرش او، این موضوع را به اداره‌ی اماکن اطلاع دهد.

جعفر عطار بیان کرد: این شیوه درباره‌ی آقایان نیز صادق است و اگر مردی بدون داشتن مدارک شناسایی به یک هتل مراجعه کند، پس از پذیرش او در هتل، هتل‌دار باید حضور او را به اداره‌ی اماکن نیروی انتظامی گزارش دهد.

رییس اتحادیه هتل داران اصفهان در این باره بیان کرده است که:دستورالعملی بر این مبنا از سوی اماکن نیروی انتظامی ابلاغ شده است. اما ظاهرا نیروی انتظامی هر شهرستان باید دستورالعملی جداگانه صادر کند.

محسن رخشان گفت: اتحادیه‌ی هتل‌داران اصفهان با نیروی انتظامی شهرستان نامه‌نگاری کرده و قرار است، در ‌آینده‌ی بسیار نزدیک، جلسه‌ای برگزار شود. در مجموع، ما مجری دستور‌العمل‌هایی خواهیم بود که به ما ابلاغ می‌شوند.

او ادامه داد: البته خانم‌هایی که با برگه‌ی مأموریت اداری مراجعه می‌کنند یا از طریق سازمانی برای آن‌ها هماهنگی می‌شود، برای اطلاع‌ به اداره‌ی اماکن درباره‌ی آن‌ها نیازی نیست.

وی افزود: اداره‌ی اماکن نیروی انتظامی پیش از این، دستور‌العملی را به ما داده بود که طبق آن خانم‌هایی که پس از ساعت هشت شب به هتل مراجعه می‌کنند، هتل‌دار باید پس از پذیرش آن‌ها، حضورشان را اطلاع دهد.

در همین بیان کوتاه مشخص می شود که گفته ای که از سوی مقام مرجع تر اداره اماکن نیروی انتظامی به تمام هتل ها به صورت یکسان ابلاغ شده است در بخش های کوچکتر احتیاج به تایید نیروی انتظامی آن بخش کوچک دارد و در اجرای آن هنوز مساله وجود دارد و بعبارتی مصوبه کل دوباره در هر استانی باید به تصویب برسد و هر کدام از این قوانین خود دارای بسیاری مصوبه های دیگر است که شاید برای همین امر است که عرف از قانون ما در این زمینه سخت گیر تر است و یا عدم ضمانت اجرایی باعث تضعیف قانون و برخورد سلیقه ای با آن می شود. در اینجاست که عدم برنامه ریزی گردشگری و مدیریت آن در این حوزه ها خود را نشان می دهد. با مدیریت کارا و با ضامن اجرایی می توان بسیاری از این موانع را از بین برد.

در ادامه این گزارش دبیر جامعه هتل داران استان همدان نیز در این باره می گوید: دبیر جامعه‌ی هتل‌داران استان همدان نیز درباره‌ی این موضوع، بیان کرد: اگر یک خانم تنها به هتلی مراجعه کند، هتل‌دار پس از پذیرش او، این موضوع را به اداره‌ی اماکن اطلاع می‌دهد. این کار حتا برای خانم‌هایی که کارت شناسایی دارند نیز انجام می‌شود.

همچنین ابراهیم محسنی دبیر جامعه هتل داران استان گیلان به این نکته اشاره می کند که در بیشتر هتل‌ها، اقامت خانم‌ها به‌صورت انفرادی با محدودیت روبه‌روست، مگر این‌که آن‌ها نامه‌ای رسمی از مرکزی که آن‌ها را اعزام کرده است، داشته باشند.

و همچنین بیان کرده است: : اگر یک خانم تنها بدون نام و نشان رسمی بخواهد در هتلی اقامت کند، معمولا از اقامت او جلوگیری می‌شود و کارت شناسایی نیز به‌جز با نظر اداره‌ی اماکن کفایت نمی‌کند^.

محمد علی فرخ مهر رییس اتحادیه هتل ها هتل آپارتمانهای استان تهران با اشاره به این که هیچ مشکلی برای ورود خانم ها به هتل ها وجود ندارد. این نکته را گوشزد می کند که اگر هتل دار،خانمی تنها را که به هتل مراجعه کرده است پذیرش نکند تحت پیگرد قانونی قرار می گیرد و البته در مورد عدم ارائه کارت شناسایی مراحعه به اماکن را برای مرد و زن را یکسان اعلام کرد.

در بررسی نظرات این روسای اتحادیه های هر استان به عدم شفافیت قانون و یا عدم اجرای یکسان آن بسیار چشمگیر است، این مساله جای خالی و کمرنگ مدیران و برنامه ریزان گردشگری را روشن می کند و اینجاست که جایگاه برنامه ریزی مناسب در این مورد روشن می شود و با نگاهی کوتاه به جایگاه دختران و زنان امروز در عرصه های مختلف اجتماع مشخص می شود که دیر یا زود خیل عظیم زنان گردشگر به این وادی باز می شود و خواه ناخواه باعث تغییر دیدگاه و زمینه های آن می شود برنامه ریزان با شناخت کاستی ها و آسیب پذیری های آن و شناخت دقیق دست به پیش بینی و در نتیجه ارائه برنامه و راهکار متناسب همراه با ضمانت اجرایی می زنند.

منابع:

منابع:

نگاهی به شرایط اقامت زنان در هتل ها: http://shahrzad.persianblog.ir/post/125

کوله بار زنانه ای که سنگین است: http://www.aftab.ae/articles/social/tourism/c4c1211619841_woman_p1.php

بررسی نقش امنیت در توسعه توریسم: http://www.aftab.ae/articles/social/tourism/c4c1183559319p1.php

زنان پشت درهای بسته صنعت گردشگری : http://www.sarmayeh.net/ShowNews.php?12069

گردشگري و محدوديتهاي زنان از دیدگاه اسلام: http://www.articles.ir/article2445.aspx

رونق اقتصادی شهر در گرو توسعه توریسم: http://www.aftab.ae/news/2008/nov/12/c2c1226491924_economy_marketing_business_tourism_tourism.php